Het Leerbedrijf van de Stichting tot Behoud van Elburger Botters bestaat in 2026 al weer 15 jaar! Een periode waarin continue werd gewerkt aan de restauratie van ons historisch varend erfgoed, de botter. Onder leiding van leermeester Cees Leusink hebben in die jaren onder andere tientallen stagiairs kennis mogen maken met het werken met groot en massief hout en oude timmertechnieken, een kans die nog maar bij weinig bedrijven wordt geboden.

Al voor de opening van botterwerf ‘De Hellege’ in 2010 ontstond bij bestuurder Hans van den Pol – et in samenwerking met toenmalig wethouder Gerard van der Velde – het idee om voor alle restauratiewerkzaamheden van de eigen botters en het behoud van kennis en kunde een Leerschool met Leermeester te starten. 

Erkend Leerbedrijf
Op 28 februari 2011 mocht de Botterstichting Elburg zich Erkend Leerbedrijf noemen, waarbij scheepstimmerman Cees Leusink werd aangesteld als Leermeester. Enkele maanden daarvoor werd de werkgroep Leerbedrijf opgericht, bestaand uit zorgvuldig gekozen leden. Bij de werkgroep zijn sindsdien programma adviseurs Erfgoed en Cultuur van de Provincie Gelderland betrokken. Het Leerbedrijf heeft verschillende doelen: overdracht van kennis en kunde betreffende houtbewerking, het oude ambacht van scheepstimmerman overbrengen op mbo-studenten; (re)integratie van mensen met afstand tot de arbeidsmarkt; (sociale) werkvoorziening én niet te vergeten het bekwamen en bijscholen van vrijwilligers van de Botterstichting in houtbewerking en onderhoud van de eigen bottervloot. Om structureel bij te dragen aan de exploitatiekosten van de Hellege, wordt permanent een derde deel van de ruimte van de Botterwerf aan het Leerbedrijf verhuurd. En om financiële risico’s zoveel mogelijk te vermijden is er voor gekozen om leermeester Cees Leusink vanuit zijn werkgever te detacheren bij het Leerbedrijf.

Restauratiewerk
Het bestuur van de Botterstichting bepaalt na advies van de werkgroep, welke restauratieopdrachten in het Leerbedrijf worden uitgevoerd. Dat kan zijn aan botters van de Botterstichting of aan houten schepen of varend erfgoed van derden. In relatie tot bovenstaande doelen heeft de werkgroep tot taak gekregen om de financiële huishouding en de dagelijkse uitvoering rondom het Leerbedrijf zo effectief en efficiënt mogelijk te ondersteunen en begeleiden.

Zo zijn de volledige restauraties van de EB29 (oud-visser Jan van Triest), de EB15 (oud-visser Peter van der Heide) en nu de EB25 uitgevoerd. Tussendoor is onder andere de EB1, EB18 en de VN4 in de loods van het Leerbedrijf onder handen genomen. De EB25 wordt op 18 april feestelijk gedoopt door burgemeester Jan Nathan Rozendaal, in bijzijn van de nazaten van oud Zuiderzeevisser Siemen Goosensen. Tot op de dag van vandaag zijn alle uitgevoerde restauratiewerkzaamheden binnen het Leerbedrijf uiterst succesvol verlopen. Dit tot tevredenheid van zowel het bestuur als externe financiers als sponsoren, fondsen en hoofdrolspeler de provincie Gelderland. De fondsen die dit project ondersteunen zijn: Cultuurfonds, Dioraphte,  Zabawas, Gansoord, Dinamofonds. De ondersteuning uit het Coöperatief dividend van de Rabobank mag hier ook zeker niet worden vergeten.                           

Passie
Het  werken aan botters en andere houten vissersschepen in het Leerbedrijf brengt veel. En dat is niet alleen het plezier dat alle stagiairs beleven aan het werken met massief hout en oude technieken. Het zijn ook de oprecht verbaasde reacties van bezoekers van bottermuseum en werf over zoveel vakkennis en -kunde, naast het enthousiasme voor het onderhoud van de botters door onze vrijwilligers. Het Leerbedrijf vormt daarmee de ziel van de stichting! Alles vanuit het Leerbedrijf en de Botterstichting Elburg als geheel straalt een grote passie uit voor het behoud van ons varend cultureel erfgoed. Daarmee hebben beide een grote sociale en maatschappelijke betekenis voor de Elburger gemeenschap, waarbij ‘kan niet’ niet bestaat. En dat geldt voor het Leerbedrijf nu 15 jaar en voor de stichting zelfs al ruim 50 jaar! 

Toekomst
De afgelopen vijftien jaar is er wel wat veranderd. Zo lopen er inmiddels evenveel mannen als vrouwen stage op de voormalige scheepswerf Balk. Maar, dezelfde oude technieken worden nog gebruikt, zo is het buigen van grote delen hout boven open vuur altijd een grote favoriet bij de stagiairs, evenals het uit één stuk hout zagen van de ‘broodknoop’. 

‘Als voorzitter kijk ik met enorm veel trots naar het Leerbedrijf en wat er samen met de werkgroep en de vele vrijwilligers is bereikt. Daarnaast geef ik ook een groot compliment aan Cees, waar was het Leerbedrijf zonder hem en de vele stagairs geweest’, vertelt Freek Witter namens het bestuur.
Inmiddels is door de werkgroep Leerbedrijf besloten dat na de eigen EB25 de botter van de stichting Vufenzestig (de EB65) naar binnen gaat voor restauratie in het Leerbedrijf. Dit past binnen de missie van het bestuur van de Botterstichting Elburg: werken aan botters e.d. van de Botterstichting of aan houten schepen of varend erfgoed van derden. Want de stichting wil niet alleen bijdragen aan behoud van eigen maar van ál het houten varend erfgoed. Ook de komende 15 jaar!